Een paard kopen: zo pak je het aan

Een paard kopen draait vooral om goede vragen stellen en niet te snel gaan. Deze volgorde helpt:

1. Bepaal wat je zoekt: niveau, karakter, maat, leeftijd, gebruik en budget, inclusief de maandelijkse kosten.
2. Regel je stal, zodat je weet waar het paard komt te staan.
3. Zoek gericht en neem een ervaren ruiter of je instructeur mee.
4. Rijd het paard meerdere keren en bekijk het ook op stal.
5. Stel de verkoper al je vragen en vraag om een schriftelijke verklaring.
6. Laat een aankoopkeuring doen door een dierenarts die jij kiest.
7. Leg de koop vast in een koopovereenkomst en controleer paspoort en chip.
8. Regel transport, verzekering en de melding bij RVO.

Weet je nog niet zeker of je klaar bent voor een eigen paard? Lees dan eerst ons artikel over je eerste eigen paard en maak een realistisch budget met wat een paard per maand kost.

Paarden worden verkocht door particulieren, handelaren en stallen, via advertentiesites en via fokkers. Ook je instructeur, je stal of je eigen netwerk kan een paard kennen dat past. Een paard waarvan de voorgeschiedenis bekend is bij mensen die je vertrouwt, is vaak een veiligere keuze dan een paard uit een advertentie van ver weg.

Of je van een particulier of van een bedrijf koopt, maakt juridisch verschil. Koop je als particulier van een handelaar of bedrijf, dan is sprake van consumentenkoop en heb je meer bescherming. Bij consumentenkoop van een levend dier wordt een gebrek dat binnen een jaar na levering aan het licht komt in principe vermoed al bij de levering aanwezig te zijn geweest; de verkoper moet dan het tegendeel aantonen. Een wetsvoorstel om die termijn voor levende dieren terug te brengen naar zes maanden is in 2025 door de Tweede Kamer verworpen. Koop je van een andere particulier, dan geldt dit vermoeden niet.

Wees voorzichtig met paarden die je alleen van foto's en video kent, met opvallend lage prijzen en met verkopers die haast maken of geen keuring willen. Bekijk een paard altijd zelf.

Kom meerdere keren kijken, en bij voorkeur op verschillende momenten. Een paard dat al is losgereden of net van de longe komt, laat misschien niet zien hoe het is als het een paar dagen heeft gestaan. Vraag of je het paard ook zelf van stal mag halen, poetsen en opzadelen.

Let tijdens het kennismaken op:

• hoe het paard zich laat hanteren bij het halen, poetsen, hoeven geven en opzadelen;
• of het rustig blijft als er iets onverwachts gebeurt;
• hoe het reageert op jouw hulpen, en niet alleen op die van de verkoper;
• hoe het loopt in stap, draf en galop, op beide handen;
• of het ook buiten de bak prettig te rijden is.

Laat de verkoper eerst rijden, zodat je ziet wat het paard kan. Neem daarna zelf de teugels over en vraag iemand om te filmen, zodat je thuis alles rustig terug kunt kijken.

Een eerlijke verkoper vindt vragen normaal. Deze wil je in elk geval beantwoord zien:

• Hoe lang heeft u het paard al, en waarom wordt het verkocht?
• Heeft het paard blessures, operaties of ziektes gehad, en krijgt het medicijnen of supplementen?
• Vertoont het stereotiep gedrag, zoals kribbebijten, luchtzuigen of weven?
• Hoe gedraagt het zich bij de hoefsmid, bij de dierenarts, tijdens transport en alleen in de wei?
• Is het beslagen, en hoe zijn de hoeven?
• Wat eet het, hoeveel en hoe vaak?
• Wanneer is het voor het laatst gevaccineerd en ontwormd, en wanneer is het gebit behandeld?
• Wat heeft het paard gedaan: buitenritten, wedstrijden, op welk niveau?

Vraag of de verkoper de antwoorden op papier wil zetten. Sommige dierenartsen werken met een verkopersverklaring die is opgesteld door de Keuringscommissie van de Groep Geneeskunde Paard. Belangrijke toezeggingen kun je daarnaast opnemen in de koopovereenkomst.

Een aankoopkeuring is een momentopname van de gezondheid van het paard, uitgevoerd door een dierenarts in opdracht van de koper. Kies zelf een dierenarts die onafhankelijk is van de verkoper, en spreek vooraf af wie de opdrachtgever is: die ontvangt de uitslag en het rapport.

Er zijn twee onderdelen:

• Klinische keuring. De dierenarts legt het signalement en het chipnummer vast, onderzoekt onder meer ogen, mond, hart, ademhaling, rug en hals, en beoordeelt de beweging op harde en zachte bodem, inclusief buigproeven. Sommige praktijken nemen ook bloed af dat minimaal zes maanden wordt bewaard, zodat het later zo nodig kan worden onderzocht. Een klinische keuring kost gemiddeld ongeveer 200 tot 250 euro, exclusief voorrijkosten.
• Röntgenologische keuring. Standaard worden ongeveer twintig röntgenfoto's gemaakt, onder meer van ondervoeten, kogels en sesambeentjes van de voorbenen en van kogels, spronggewrichten en knieën van de achterbenen. Dit komt met enkele honderden euro's bovenop de klinische keuring.

Een keuring zegt niets over karakter of geschiktheid voor jou. Een bevinding betekent ook niet automatisch dat een paard ongeschikt is: bespreek met de dierenarts wat die betekent voor het gebruik dat jij voor ogen hebt. Wil je het paard verzekeren, houd er dan rekening mee dat verzekeraars een recent keuringsrapport kunnen vragen; bij EFO bijvoorbeeld niet ouder dan drie maanden.

Een koop is juridisch al rond als je het mondeling eens bent, maar dat is lastig te bewijzen. Leg de afspraken daarom schriftelijk vast. De KNHS noemt onder meer: de juiste namen van koper en verkoper, de koopprijs, een concrete omschrijving van het gebruik waarvoor je het paard koopt, chip- en paspoortnummer, afspraken over keuringen en wie die betaalt, de levering, een eventuele proefperiode en toezeggingen van de verkoper. Een omschrijving als 'recreatief rijden' is volgens de KNHS te vaag. KNHS-leden kunnen via de servicedesk een voorbeeldkoopcontract opvragen.

Voor de papieren gelden vaste regels:

• Paspoort en chip. Elk paard moet een paspoort hebben, en paarden die na 1 juli 2009 zijn geboren ook een chip. Een ouder paard zonder chip heeft een paspoort met een ingetekende beschrijving. Controleer bij de overdracht of het chipnummer van het paard overeenkomt met het nummer in het paspoort, of bij een ouder paard of de tekening klopt. Het originele paspoort gaat altijd met het paard mee.
• Eigenaarswissel. Volgens RVO hoeft een nieuwe eigenaar niet in het paspoort te worden aangepast.
• Verhuizing melden. Verblijft het paard langer dan 30 dagen op een nieuwe locatie, dan doet de houder van de oude locatie een afvoermelding en de houder van de nieuwe locatie een aanvoermelding in het I&R-systeem van RVO, binnen 7 kalenderdagen. Op een pensionstal is de staleigenaar als locatiehouder verantwoordelijk voor die aanvoermelding.
• Import. Komt het paard uit het buitenland, dan moet het binnen 30 dagen na aankomst in Nederland worden geregistreerd.
• Slachtstatus en medicijnen. Het paspoort laat zien of het paard is uitgesloten van de slacht voor menselijke consumptie. De dierenarts noteert bepaalde medicijnen in het paspoort. Vraag je dierenarts wat de status van jouw paard betekent.

Regels kunnen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie op de website van RVO.

• Kopen op gevoel. Verliefd worden op een paard is menselijk, maar laat je keuze toetsen door iemand die nuchter meekijkt.
• De keuring overslaan om kosten of tijd te besparen. Een keuring kost een paar honderd euro; een paard met een verborgen probleem kost je vaak veel meer.
• Te veel paard kopen. Een paard met veel talent en temperament kan voor een minder ervaren ruiter te veel zijn.
• Geen schriftelijke afspraken. Zonder contract is achteraf moeilijk te bewijzen wat er is toegezegd.
• Betalen voor een paard dat je niet hebt gezien. Doe geen aanbetaling voor een paard dat je niet zelf hebt bekeken en gereden.
• De maandkosten vergeten. De koopprijs betaal je één keer; stalling, hoefsmid en dierenarts betaal je jarenlang.