Paardendekens kiezen: welke deken heeft je paard nodig?

Vaak niet. Een paard met een volle wintervacht isoleert zichzelf goed: de haren kunnen overeind gaan staan en houden dan een laagje warme lucht vast. De KNHS noemt voor een ongeschoren paard met wintervacht een comfortzone van ongeveer -5 tot 15 graden. Binnen die zone hoeft het lichaam geen extra energie te steken in opwarmen of afkoelen. Voor een geschoren paard ligt die zone volgens de KNHS rond 10 tot 20 graden, en daarom heeft een geschoren paard in de winter wel een deken nodig.

Regen en wind veranderen het beeld. Een natte, platgedrukte vacht isoleert veel minder, zeker als er geen schuilplek is. Ook een oud, mager of herstellend paard verliest sneller warmte. Onderzoekers van het Noorse Veterinair Instituut leerden paarden met symbolen aangeven of ze een deken op of af wilden. De paarden kozen bij nat, winderig en koud weer voor een deken en bij mooi weer juist ervoor om zonder te staan.

Twijfel je, voel dan met je vlakke hand onder de deken achter de schoft. Warm en droog is goed, vochtig of bezweet betekent te warm, koud betekent te licht. Een paard dat het koud heeft, gaat rillen; een paard dat het te warm heeft, gaat zweten.

• Regendeken of outdoordeken: waterdicht en ademend, voor paarden die buiten staan. Er zijn uitvoeringen zonder vulling, die vooral droog houden, en uitvoeringen met vulling voor extra warmte.
• Staldeken: voor binnen. Niet waterdicht, wel vaak gevuld en zachter en soepeler dan een regendeken. Gebruik hem niet buiten in de regen, want de vulling raakt doorweekt.
• Fleecedeken of zweetdeken: voert vocht af van een bezweet of nat paard, bijvoorbeeld na de training of na het wassen, en houdt de spieren warm tijdens het opdrogen. Ook handig bij transport.
• Vliegendeken: van luchtig gaas, tegen vliegen en steekinsecten in de zomer. Er zijn uitvoeringen met halsstuk en buikflap voor paarden met zomereczeem, een overgevoeligheid voor insectensteken.

Let ook op het halsstuk. Een deken zonder hals eindigt bij de schoft en volstaat bij mild weer. Een vast of afneembaar halsstuk houdt ook de hals droog en warm, handig voor geschoren paarden en bij nat weer.

De warmte van een deken wordt aangegeven in grammen vulling per vierkante meter. Hoe hoger het getal, hoe warmer. De KNHS hanteert deze grove indeling:

Fabrikanten en winkels gebruiken niet allemaal dezelfde grenzen. Wat bij het ene merk middelzwaar heet, noemt een ander licht. Kijk daarom altijd naar het aantal grammen en niet naar de naam. Een praktische aanpak is werken met twee of drie dekens, bijvoorbeeld een regendeken zonder vulling, een middelzware en een zware, zodat je kunt wisselen met het weer.

Vulling is maar één factor. Een geschoren paard dat buiten in de regen staat, heeft meer nodig dan hetzelfde paard op stal. De keuzehulp hieronder rekent met temperatuur, scheren, vacht en stalling.

Denier zegt iets over de dikte van de draden in de buitenstof, en daarmee over de sterkte. Hoe hoger het getal, hoe steviger en scheurvaster de stof. Als grove richtlijn:

• 200 tot 400 denier: vooral bij staldekens, die weinig te verduren krijgen.
• 600 denier: lichtere regendekens, prima voor een rustig paard.
• 900 tot 1200 denier: een evenwichtige keuze voor de meeste paarden die buiten staan.
• 1680 denier en hoger: voor paarden in een kudde en paarden die hun deken snel kapotmaken.

Een hogere denier maakt een deken ook zwaarder en stugger. Minstens zo belangrijk is dat de stof ademt, zodat zweet en lichaamswarmte kunnen ontsnappen. Waterdichtheid kan afnemen door slijtage en wassen, dus controleer na een wasbeurt of de deken nog droog blijft en volg het wasadvies van de fabrikant.

Dekenmaten zijn niet overal hetzelfde. Er zijn twee gangbare manieren van meten, en welke je nodig hebt, hangt af van het merk:

1. Van borst tot achterhand: meet met een zacht meetlint horizontaal vanaf het midden van de borst, over de boeg, tot het achterste punt van de bil. Deze Engelse maat staat in voeten en inches (bijvoorbeeld 6'3") of in centimeters.
2. Rugmaat: meet van de schoft over de rug tot de staartaanzet. Deze maat staat in centimeters.

Je ziet ook dubbele maten zoals 145/195, waarbij het tweede getal de lengte aan de onderkant van de deken aangeeft. Meet je paard daarom zelf en vergelijk met de maattabel van het merk, want de schofthoogte zegt weinig: een groot paard kan een korte rug hebben en andersom.

Een goed passende deken zit voor de schoft zonder op de schouders te drukken, sluit om de borst zonder te spannen en bedekt de staartaanzet. Tussen buikriemen en buik past een vlakke hand. Beenriemen kruis je door elkaar heen, zodat ze niet tegen de binnenkant van de benen schuren.

Te warm inpakken is een reëel risico. Onder een te dikke of slecht ademende deken gaat je paard zweten, wordt de voering nat en koelt het daarna juist af. Pas de deken daarom aan op het weer van de komende uren, niet op hoe koud jij het zelf hebt.

Haal de deken minstens één keer per dag af. Onder een deken zie je niet of je paard afvalt, en schuurplekken op schouders en schoft ontdek je pas als je kijkt. Leg liever geen gevulde deken op een bezweet paard, maar laat het eerst opdrogen onder een fleece- of zweetdeken. En zorg dat je paard met deken nog gewoon kan liggen, rollen en bewegen. Meer over dagelijkse zorg lees je bij verzorging van je paard.