Het juiste zadeldekje kiezen

Een zadeldekje ligt tussen de rug van je paard en het zadel. Het neemt zweet en vuil op, beschermt de onderkant van je zadel en voorkomt dat leer direct over de huid schuurt. De vorm van het dekje moet aansluiten op je zadel: een dressuurzadel vraagt om een ander dekje dan een springzadel.

Drie dingen bepalen of een dekje goed is: de vorm past bij je zadel, de maat past bij de lengte van het zadel, en de dikte past bij hoe je zadel is aangemeten. Een mooi dekje in de verkeerde vorm kan gaan plooien of op de schoft trekken, en daar heeft je paard meer last van dan van een kleur die niet bij je outfit past.

• Dressuurdekje: langer en rechthoekiger, met een rechte voorkant, zodat de lange zweetbladen van een dressuurzadel er volledig op liggen.
• Springdekje: korter en aan de voorkant ronder of naar voren gesneden, omdat een springzadel kortere, verder naar voren liggende zweetbladen en kniewrongen heeft.
• Allround- of veelzijdigheidsdekje: zit qua vorm tussen beide in en past onder de meeste allround- en veelzijdigheidszadels. Een logische keuze als je recreatief rijdt of disciplines combineert.

Je komt ook de term sjabrak tegen. Die wordt vaak door elkaar gebruikt met zadeldekje; soms bedoelen winkels er een dek mee dat de omtrek van het zadel volgt. Kijk daarom altijd naar de afmetingen en de afbeelding, niet alleen naar de naam.

Voor de maat geldt: het dekje moet rondom een paar centimeter onder het zadel uitsteken. Dekjes zijn er vaak in pony-, cob- en full-maat. Controleer de afmetingen extra goed bij een heel groot of juist klein zadel.

De meeste zadeldekjes zijn gemaakt van polyester of een mix van polyester en katoen, met een doorgestikte vulling. Er zijn ook dekjes met een ademende mesh-onderkant en modellen met teddy of lamsvel op de plek van de schoft. Een dun, plat dekje voelt onder je zadel heel anders dan een dik gevuld exemplaar.

Wetenschappelijk is maar beperkt bekend wat een dekje of onderlegger precies doet. Onderzoekers van de veterinaire universiteit in Wenen lieten zestien paarden op een loopband lopen met een goed passend dressuurzadel en telkens een andere onderlegger. Alleen een onderlegger van rendiervacht verlaagde de druk op de rug duidelijk; gel, schuim en leer deden dat niet merkbaar. Het laat vooral zien dat je niet blind op een materiaal kunt vertrouwen.

1. Leg het dekje iets te ver naar voren op de rug en schuif het met de haarrichting mee naar achteren op zijn plek.
2. Leg het zadel erop en trek het dekje aan de voorkant met je hand omhoog in de kamer, de holte onder de voorkant van het zadel, zodat er ruimte boven de schoft ontstaat.
3. Maak de lusjes vast aan de singelstrupen en de singel, zodat het dekje niet kan wegschuiven.
4. Controleer na het aansingelen of het dekje nergens plooit en niet strak over schoft of wervelkolom trekt.

Een dekje dat strak over de schoft gespannen staat, drukt op een gevoelige plek en kan de schouder in zijn beweging hinderen. Een dikker dekje dan waarmee het zadel is aangemeten, maakt de ruimte onder het zadel kleiner en kan het zadel uit balans brengen. Gebruik je een dikker dekje of een onderlegger, vertel dat dan aan je zadelpasser en laat het zadel mét dat dekje beoordelen.

Een onderlegger (een halve pad van gel, schuim of lamsvel) kan de druk anders verdelen of een tijdelijk verschil opvangen, bijvoorbeeld als je paard in spiermassa verandert. Het blijft een aanvulling. Dezelfde onderzoekers uit Wenen testten onderleggers ook onder een zadel met een te brede boom. Het effect verschilde sterk per paard: bij sommige paarden daalde de druk, bij andere steeg die juist. Hun conclusie: de keuze van een onderlegger om een te breed zadel te verbeteren, moet per paard worden beoordeeld.

In de praktijk betekent dat: denk je dat je zadel niet goed past, leg er dan niet zomaar iets onder, maar laat een zadelpasser kijken. Een zadel dat te smal is, gaat met een extra laag eronder alleen maar meer knellen.

Borstel na elke rit haren en zand van de onderkant en laat het dekje volledig drogen voordat je het opnieuw gebruikt; een vochtig, vuil dekje schuurt eerder. Was het regelmatig volgens het etiket, bij voorkeur in een waszak zodat de haren niet in je wasmachine achterblijven, en laat het aan de lucht drogen. Met twee dekjes kun je wisselen terwijl het ene droogt.

Gebruik bij voorkeur voor elk paard een eigen dekje. Huidschimmel is besmettelijk en verspreidt zich ook via zadels, dekens en borstels; de sporen kunnen onder gunstige omstandigheden meer dan een half jaar overleven. Heeft een paard huidschimmel, was het dekje dan apart en vraag je dierenarts hoe je de rest van je spullen reinigt. Meer over dagelijkse verzorging lees je bij je paard poetsen.